Dywersyfikacja, spread czy akredytywa. Język finansowy pełen jest specyficznych pojęć. W Słowniku znajdziesz wyjaśnienia najważniejszych z nich.
Angielski odpowiednik: currency
waluta - termin określający znaki pieniężne danego kraju występujące w postaci banknotów lub monet (tzw. bilon). Najczęściej rozróżnia się: a/ waluty wymienialne (wewnętrznie, zewnętrznie, częściowo, całkowicie) i niewymienialne oraz b/ waluty krajowe (będące prawnym środkiem płatniczym w danym kraju) i obce (będące prawnymi środkami płatniczymi w innych krajach).
Terminy bankowe zostały zaczerpnięte ze 'Słownika terminów używanych w bankowości'. Drukowaną wersję tego słownika można zamówić pod adresem bartwyda@polbox.com.pl
Angielski odpowiednik: bill of exchange
weksel - papier wartościowy o ściśle sprecyzowanej przez prawo formie. Jest to dokument zobowiązujący wystawce weksla lub wskazaną przez niego osobę do zapłaty określonej kwoty pieniędzy w oznaczonym miejscu i czasie. Zobowiązanie wekslowe jest zobowiązaniem abstrakcyjnym (tzn. oderwanym od przyczyny wystawienia weksla) i bezwzględnie wymagalnym (np. jego wystawca nie może tłumaczyć się wobec posiadacza weksla niewykonaniem świadczenia wzajemnego). Istotną cechą weksla jest możność przenoszenia płynących z niego praw na kolejne osoby poprzez indos. W razie np. nieuregulowania zobowiązań wynikających z weksla w terminie, posiadacz weksla dokonuje protestu weksla, co daje mu prawo dochodzenia roszczeń z weksla od wszystkich osób podpisanych na wekslu, które są solidarnie odpowiedzialne za zobowiązanie wekslowe. Do podstawowych funkcji weksla należą: płatnicza (co oznacza, że może być wykorzystywany w transakcjach kupna-sprzedaży, kiedy to za zgodą stron może nastąpić zapłata wekslem), kredytowa (wystawca w związku z zapłatą w formie weksla reguluje należność wobec wierzyciela z opóźnieniem, a tym samym korzysta u niego z kredytu), obiegowa (użycie jednego weksla jako formy zapłaty w wielu transakcjach, kiedy to weksel "obiega" różne podmioty, wiąże się z nieograniczoną możliwością przenoszenia praw z weksla z jednego posiadacza na drugiego), gwarancyjna (wiąże się z jednej strony z możliwością korzystania z weksli in blanco oraz z drugiej strony z rozszerzeniem kręgu dłużników wekslowych). Zasadniczo rozróżnia się dwa rodzaje weksla: weksel własny oraz weksel trasowany.
Terminy bankowe zostały zaczerpnięte ze 'Słownika terminów używanych w bankowości'. Drukowaną wersję tego słownika można zamówić pod adresem bartwyda@polbox.com.pl
zobacz: weksel trasowany
Terminy bankowe zostały zaczerpnięte ze 'Słownika terminów używanych w bankowości'. Drukowaną wersję tego słownika można zamówić pod adresem bartwyda@polbox.com.pl
Angielski odpowiednik: in blanco promissory note
weksel in blanco - nazywany także wekslem niezupełnym; to dokument zawierający co najmniej podpis wystawcy weksla lub akceptanta złożony w celu zaciągnięcia zobowiązania wekslowego. Weksel in blanco jest szczególnym rodzajem weksla, najczęściej w tej formie pełni funkcję gwarancyjną i wykorzystywany jest dla zabezpieczenia roszczeń np. przyjmowany jako jedna z form zabezpieczenia kredytu. Weksel in blanco może wypełnić każdy prawny posiadacz weksla. Zazwyczaj łącznie z wystawieniem weksla in blanco zawierane jest porozumienie (zwane deklaracją wekslową) określające zasady wypełnienia weksla, przy czym brak takiego porozumienia nie powoduje nieważności weksla. Z punktu widzenia interesów banku celowe jest umieszczanie na przyjmowanych na zabezpieczenie kredytu wekslach in blanco daty ich wystawienia i miejsca płatności.
Terminy bankowe zostały zaczerpnięte ze 'Słownika terminów używanych w bankowości'. Drukowaną wersję tego słownika można zamówić pod adresem bartwyda@polbox.com.pl
Angielski odpowiednik: commercial note
weksel komercyjny - jedna z postaci krótkoterminowych komercyjnych papierów dłużnych występujących na polskim rynku kapitałowym. Weksle komercyjne mają formę weksla własnego wystawcy (tzn. emitenta) z terminem wykupu z reguły nie przekraczającym 12 miesięcy; są sprzedawane nabywcom z dyskontem co oznacza, iż w terminie wykupu, aktualny posiadacz weksla otrzyma od emitenta nominalną kwotę, na którą weksel został wystawiony. Emisja weksli ma zazwyczaj charakter emisji niepublicznej (tzn. adresowanej do wybranych podmiotów) i jest przeprowadzana przez banki. Banki - agenci emisji organizują również wtórny obrót wekslami podmiotów, dla których przeprowadzały emisję. Do weksli komercyjnych zalicza się: KWIT-y - Komercyjne Weksle Inwestycyjno-Terminowe; WIK-i - Weksle Inwestycyjno-Komercyjne; WPH - Weksle Przemysłowo-Handlowe.
Terminy bankowe zostały zaczerpnięte ze 'Słownika terminów używanych w bankowości'. Drukowaną wersję tego słownika można zamówić pod adresem bartwyda@polbox.com.pl
zobacz: sola weksel
Terminy bankowe zostały zaczerpnięte ze 'Słownika terminów używanych w bankowości'. Drukowaną wersję tego słownika można zamówić pod adresem bartwyda@polbox.com.pl
Angielski odpowiednik: treasury bill
weksel skarbowy - jeden z rodzajów skarbowych papierów dłużnych. Ma on formę weksla własnego, którego wystawcą jest Skarb Państwa. Odpowiednikiem weksli skarbowych, bardzo popularnych w krajach anglosaskich, są emitowane w Polsce bony skarbowe. Różnice w konstrukcji obydwu instrumentów (w sytuacji, gdy w danym kraju są emitowane zarówno weksle, jak i bony skarbowe) polegają głównie na sposobie naliczania odsetek. Weksle skarbowe są walorem sprzedawanym na bazie dyskonta, zaś bony skarbowe posiadają kupon odsetkowy.
Terminy bankowe zostały zaczerpnięte ze 'Słownika terminów używanych w bankowości'. Drukowaną wersję tego słownika można zamówić pod adresem bartwyda@polbox.com.pl
Angielski odpowiednik: draft; bill of exchange
weksel trasowany - inaczej zwany wekslem ciągnionym albo tratą. Jest to weksel, w którym trasant poleca trasatowi zapłatę określonej sumy pieniężnej w określonym miejscu i czasie remitentowi wskazanemu na wekslu. Trasat powinien akceptować tratę. Trasat nie odpowiada za zobowiązania wynikające z weksla, dopóki trata nie zyska jego akceptu. W razie nieuregulowania należności wynikającej z traty przez dłużnika warunkiem zwrotnego poszukiwania jest protest weksla. Oznacza to, że posiadacz weksla może zwrócić się do swoich poprzedników podpisanych na wekslu o zapłatę sumy wekslowej. Ze względu na termin płatności najczęściej wyróżnia się: tratę płatną za okazaniem oraz tratę terminową.
Terminy bankowe zostały zaczerpnięte ze 'Słownika terminów używanych w bankowości'. Drukowaną wersję tego słownika można zamówić pod adresem bartwyda@polbox.com.pl
Angielski odpowiednik: promissory note
weksel własny - weksel zawierający bezwarunkowe przyrzeczenie wystawcy weksla zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej w określonym miejscu i czasie remitentowi wskazanemu na wekslu. Obowiązek zapłaty powstaje z chwilą złożenia na wekslu podpisu przez wystawcę weksla.
Terminy bankowe zostały zaczerpnięte ze 'Słownika terminów używanych w bankowości'. Drukowaną wersję tego słownika można zamówić pod adresem bartwyda@polbox.com.pl
zobacz: remitent
Terminy bankowe zostały zaczerpnięte ze 'Słownika terminów używanych w bankowości'. Drukowaną wersję tego słownika można zamówić pod adresem bartwyda@polbox.com.pl
zobacz: LIBOR
Terminy bankowe zostały zaczerpnięte ze 'Słownika terminów używanych w bankowości'. Drukowaną wersję tego słownika można zamówić pod adresem bartwyda@polbox.com.pl
zobacz: należności
Terminy bankowe zostały zaczerpnięte ze 'Słownika terminów używanych w bankowości'. Drukowaną wersję tego słownika można zamówić pod adresem bartwyda@polbox.com.pl
Wskaźniki nastrojów w gospodarce (ESI - Economic Sentiment Indices) obliczane są przez Dyrektoriat Generalny ds. Gospodarczych i Finansowych Komisji Europejskiej. Badane są wszystkie państwa Unii Europejskiej oraz kraje kandydujące. Wartości wskaźników zależą od wyników ankiet skierowanych do przedstawicieli sektorów przemysłu (waga w indeksie 40%), usług (waga 30%), budownictwa (waga 5%) i handlu detalicznego (waga 5%) oraz do konsumentów (waga 20%). ESI publikowane są raz w miesiącu.
Wskaźniki te są wystandaryzowane w ten sposób, że poziom 100 reprezentuje długoterminową średnią a jedno odchylenie standardowe wskaźnika wynosi 10. Taka standaryzacja pozwala na oszacowanie, w której fazie cyklu znajdują się gospodarki członków UE.
Zobacz także: Wskaźniki wyprzedzające koniunktury
Autor opracowania: Rafał Lerski
Wskaźniki makroekonomiczne (obrazujące stan całej gospodarki) można podzielić na:
- wskaźniki opóźnione – pokazują historyczne dane o gospodarce, np. PKB
- wskaźniki zbieżne – pokazują (czasami z niewielkim opóźnieniem) obecną aktywność gospodarki, np. dynamika produkcji przemysłowej
- wskaźniki wyprzedzające
Wskaźniki wyprzedzające można podzielić na trzy grupy. Najbardziej popularne są te, które na podstawie ankiet, oceniają nastroje lub oczekiwania przedsiębiorców, konsumentów lub analityków, oraz badają zaobserwowane tendencje w aktywności przedsiębiorstw. Drugą grupę stanowią niektóre wielkości makroekonomiczne, które także zaliczane są do prognostyków perspektyw gospodarki. Na przykład wielkość podaży pieniądza, która pokazuje tendencje zmian w polityce monetarnej danego państwa. Wreszcie trzecia grupa to kursy kształtujące się na rynkach finansowych. Powszechnie używanym przez analityków wskaźnikiem wyprzedzającym jest na przykład różnica pomiędzy krótko- a długoterminowymi stopami procentowymi. Również indeksy giełd akcji zaliczane są do wskaźników wyprzedzających. Niektóre opinie wskazują nawet, że jest to najlepszy tego typu wskaźnik. Inwestorom giełdowym dobrze znana jest zasada, że ceny akcji dyskontują przyszłość gospodarki. Giełdowe bessy zwykle mają swój początek w momencie, gdy nie ma jeszcze jednoznacznych przesłanek świadczących o pogorszeniu się stanu gospodarki. Podobnie hossa rozpoczyna na długo wcześniej, zanim wyraźnie widać poprawę gospodarczej koniunktury.
Wskaźniki wyprzedzające mają za zadanie przewidywanie stanu koniunktury gospodarczej danego kraju lub regionu w nieodległej przyszłości (najczęściej w horyzoncie czasowym od 3 do 6 m-cy). Inwestorzy wykorzystują wskaźniki wyprzedzające koniunktury aby prognozować zmiany takich danych makroekonomicznych jak wielkość produkcji przemysłowej, sprzedaży detalicznej czy PKB danego kraju. Dlatego też często wskaźniki wyprzedzające są uważniej śledzone przez rynki finansowe niż oficjalne, ale opóźnione dane pochodzące z państwowych urzędów statystycznych.
Wskaźniki wyprzedzające, szczególnie te opracowywane na podstawie ankiet, często posiadają pewien punkt graniczny, który oddziela wartości świadczące o wzroście od wartości sygnalizującej zmniejszanie się aktywności gospodarki. Porównanie bieżącego odczytu do wartości granicznej jest jednym ze sposobów analizy tych danych. Inne sposoby to badanie trendu, czyli głównego kierunku w którym poruszają się wykresy wskaźników oraz momentów, kiedy zbliżają one się do historycznych wartości skrajnych. Jeżeli wskaźnik wyprzedzający pozostaje w wyraźnym trendzie wzrostowym, to można domniemywać, że kierunek ten zostanie zachowany także w najbliższej przyszłości. Zbliżenie się w okolice wartości skrajnych może jednak oznaczać okres nadmiernego optymizmu lub pesymizmu konsumentów lub producentów i zwiastować nadejście punktu zwrotnego. Powyższe sposoby interpretacji najlepiej stosować łącznie. Raczej nie warto za to specjalnie ekscytować się pojedynczymi, nawet znaczącymi, wahaniami poziomu wskaźników, jeżeli nie sugerują one zmiany głównego trendu.
Wskaźniki wyprzedzające koniunktury, w większości przypadków, rzeczywiście dają wczesne sygnały o możliwej poprawy lub pogorszeniu w gospodarce. Jednak nie wyprzedzają cen akcji, które jak wcześniej wspomniano, same są wskaźnikiem wyprzedzającym. Na przykład wykresy wskaźników opracowywanych na podstawie ankiet raczej mniej więcej nakładają się na trendy cen akcji. Nie oznacza to, że są one bezużyteczne dla inwestorów giełdowych. Wprost przeciwnie. Mogą z powodzeniem służyć jako potwierdzenie trwałości kierunku, w którym poruszają się kursy akcji.
Jeżeli wzrostom cen akcji towarzyszą wzrosty wskaźników wyprzedzających koniunktury, można zakładać, że hossa na giełdzie ma potwierdzenie w fundamentach gospodarki. Ale zbyt wysokie wartości wskaźników mogą też oznaczać przegrzanie gospodarki lun nadmierny optymizm, co powinno wzmóc czujność inwestorów giełdowych.
Ceny obligacji nie lubią zbyt wysokich poziomów wskaźników wyprzedzających, ponieważ zapowiadają one dynamiczne zwiększanie się aktywności gospodarki, której często towarzyszy zwiększona inflacja. Inwestorzy będą w takich okresach oczekiwać, że bank centralny rozpocznie podwyższanie stóp procentowych, co z kolei może spowodować spadek cen obligacji.
Spadek wskaźników wyprzedzających, szczególnie poniżej wartości granicznej zwiastującej ekspansję gospodarki często towarzyszy bessie na giełdzie akcji. Skrajnie niskie wskazania wskaźników, odzwierciedlające głęboko pesymistyczne nastroje, mogą jednak okazać się dobrym momentem do kupna akcji.
Jeżeli zapowiadany poziomem wskaźników gospodarczych spadek aktywności gospodarczej nie będzie prowadził do spektakularnego krachu, to najczęściej wtedy rosną ceny obligacji. Spowodowane jest to głównie dwoma czynnikami: spodziewanym spadkiem stóp procentowych oraz nabywaniem obligacji przez zniechęconych spadkami akcji inwestorów.
Autor opracowania: Rafał Lerski
Angielski odpowiednik: drawer
wystawca weksla - osoba wystawiająca weksel. Wystawca weksla własnego sam przyrzeka zapłatę sumy wekslowej w podanym w wekslu terminie. Wystawca weksla trasowanego poleca trasatowi zapłatę sumy wekslowej we wskazanym w wekslu terminie.
Terminy bankowe zostały zaczerpnięte ze 'Słownika terminów używanych w bankowości'. Drukowaną wersję tego słownika można zamówić pod adresem bartwyda@polbox.com.pl